Selam Musai dhe lufta e Vlorës

by

nga L.Gërveshi

1920

Në vitin nëntqindnjëzetë,
Selami ç’i mblodhi djemtë,
djemtë çi mblodhi Selami,
o djem se iku vatani.

Kongresi i Lushnjes i zhvilloi punimet nga data 28-31 janar 1920. Në këtë kongres morën pjesë mbi 50 delegatë nga e gjithë Shqipëria. Ndër vendimet e tij ishte dhe ai për mbrojtjen e tërësisë tokësore, sovranitetin dhe pavarësinë e Shqipërisë.


Disa pjesë të Shqipërisë ishin nën sundimin e huaj, Vlora qe pushtuar nga italianët, ndërsa dibra e Malësia e madhe ishin nën sundimin e serbisë, përveç atyre që u ishin dhuruar në prag të luftës së parë botërore.
Në Vlorë do të shkruhej një nga ngjarjet më të rëndësishme të historisë shqiptare. Në Baçardha u mblodhën prijësat e Labërisë, më 23/05/1920, dhe u vendos t’i dërgohej ultimatum italianëve, për dorëzimin e Vlorës, gjithashtu u krijua Komiteti i mbrojtjes Kombëtare me kryetar Osman Haxhiun.

Osmëni ç’i hipi kalit
ç’e mori buzën e malit,
seç i foli gjeneralit,
“Dil sterresë jo limanit,
të shoç të zot e vatanit
Bijtë e Smail Qemalit.”

Iu bë thirrje gjithë Laberisë të ngrihej në luftë. Peshën më të madhe e mbajtën fshatrat e Vlorës. Gjithashtu mbërritën në Vlorë luftëtarë nga vise të tjera të Labërisë, Berati, Tirana, etj.si dhe nga jashtë Shqipërisë. Në mes të këtyre trimave ishte dhe Selam Musai me çetën e tij.
Siç thotë dhe kënga:

Në Beun seç u mbëlodhë
dymbëdhjetë komisjonë,
Selam Labin e kërkojnë
-Ti Selam do shkosh në Vlorë,
Komandant mbi tre taborrë.
-Do vete do ja bëj forrë.

Pasi kaluan 48 orë nga ultimatumi italianët nuk iu përgjigjën, atëherë u shpall fillimi i luftës në 5 qershor. Kur italianët kishin zbritur në Vlorë populli kish kënduar:

Ç’është kështu që dëgjojmë,
vaj me det o Vlora jonë,

italianët po zbarkojnë,
me pampor e me ballonë,
jo mor jo nuk e durojmë.
Ngrihi shokë të sulmojmë,
Vlorën tonë ta çlirojmë.

Në fillim italianët i kishin nënvlerësuar këta fshatarë të keqarmatosur, por arma më e fuqishme e tyre ishte dëshira për liri, ajo dëshirë që i ndez zemrat e i shkrumbon, luftonin për veten, për familjet, për Vlorën.

Vlora, Vlora, Vlora, Vlora,
bjeri më të lumtë dora.

Goditjet e shqiptarëve detyruan trupat italiane të tërhiqeshin në drejtim të Vlorës. Luftime të ashpra u zhvilluan në Kotë. Komandantët italianë u shqetësuan së tepërmi.

Telat po venë e vinë,
punon Kota me Kaninë.

Me telat nënkuptohej telegrafi, venë e vinë do të thotë që bisedonin pa ndërprerë nga njëra anë në tjetrën:

Gjenerali me zabinë,
si do bëjmë un’e tinë.

Gjenerali është gjeneral Piacentini që po bisedon me zëvendësin e tij. Si do bëjmë se gjendja është e rrezikshme.

Se shqipëtarët errinë,
Gjorm janë e poshtë po vinë,
Osmëni me dyzet mijë.
Osmëni po bje fuqinë,
Vlora do fitojë lirinë.

Shqiptarët ishin të vendosur të çlironin atdheun. Shumë u vranë për çlirimin e Kotës.

Obobo ç’qënkej kjo Kota,
mbushur mitraloz e topa.

Luftime të pabarabarta, italianët ishin të armatosur që në fill e në gjëlpërë, siç thotë Ali Asllani. Po këtej ishin luftëtarët e lirisë si Kanan Maze.

Vjen Kanan Mazja nga Shkoza,
me një nofull copa-copa.

Ishte plagosur në fytyrë por nuk e ndërpriste sulmin, e kur i thanë:

-Kanan t’u prish bukuria.
-Le të rrojë Shqipëria.

Kështu përgjigjet shqiptari i vërtetë.
Rrethimi po ngushtohej pak nga pak, ra Gjormi, ra Kota, ra Drashovica, mbetej Vlora. Lufta ishte e tmerrshme.

Qaf’ e Vlorës maja-maja,
ç’i vate tymi dumana,
dumana ç’i vate tymi,
doli Selami si ylli.

Në Vlorë, Selami me shokë pushtin Kuzbabanë me trimëri të madhe, saqë mendonin se kishte vdekur.

Tek Sherishta përmbi Vlorë,
zjarrin ç’e zure me dorë,
çika bëre prozhektorë.

Luftëtarët po ashpërsonin ghithnjë e më shumë goditjet, megjithë të vdekurit që linin pas.

Mblidhi o Dukat mblidhi,
nga vate Hodo Zeqiri.
Sonte natën është hyxhymi,
bashkë mbi Vlorën të bini,
të hidhet në det katili,
se Sazani është i yni.

Kjo luftë çudiste Evropën, një poull i paarmatosur po luftone me një nga fuqitë e kohës e po fitonte. Gazeta shkruanin për këto ngjarje të pabesueshme.

Evropa shkruajnë e thonë,
çështë kështu që dëgjojmë,
bëhet dyfek në Vlorë,
shqipëtarët po luftojnë,
me një mbret dyzet miljonë.

Po me se luftojnë vallë?
Me sëpatë me hanxharë,
dyfeqet lidhur me gjalmë,
fishekët në xhep i mbajnë.

Populli përshkruan habinë e Evropës, por qan edhe birin e Salarisë fisnike, ashtu si i ka hije labit, jo me ligje por me këngë:

Me katërqind komita,
bëre poshtë nga Babica,
e zure topin nga gryka,
italianët nga frika,

u trembnë sa u ra pika.
Tepelenë pse vajtoni,
Selam Musanë kërkoni,
trim’n e mirë mos e harroni.

Shqipëria eshtë vend me fat e do vazhdojë të jetë me fat të mbarë derisa bijtë e saj si Selam Musai e Zigur Lelo e të tjerë do jenë gati të luftojnë e të vdesin për të.

Tags: , ,

4 Responses to “Selam Musai dhe lufta e Vlorës”

  1. bubikacurrel Says:

    lule Selam labi

  2. mikel Says:

    nje histori shume e vertet

  3. klajdi sejdiraj Says:

    a ma dergon pak te plote kete poezin

  4. Artur TEPLENA Says:

    Eshte kenaqsi kur degjon te shkruhen dhe flitet per trima si ISMAIL QEMALI dhe SELAM MUSAIN.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s


%d bloggers like this: