Copëza nga Shqipëria

by

 

nga Griselda QOSJA

 

Shqipëri, moj Shqipëri nga dy vetë për çdo shtëpi – janë fjalët që qarkullojnë nëpër ajrin e rëndë të një makine të vjetër, që luan rolin e një fugoni në linjën jug-qendër. Bën e diel, e thuajse ngjet me një verë djegëse e të bezdisshme. Sediljet janë të mbuluara me do si mbulesa në të gjelbër, mbi të cilat janë printuar motive të rrjetëzuara merimange. Makina ecën ngadalë, e duket se nga çasti në çast do të ndahet më dysh, a do të ndalojë së ecuri me një krismë të thatë që ndoshta do t’i vijë nga rropullitë që s’dihet qysh kur nuk janë kontrolluar tek mekaniku.

Makina ndalon bash bri një gruaje, që ndër duar shtrëngon një fëmijë të bardhë dëborë, e me sy në ngjyrën e qiellit

 

Për n’Tiran? – e pyet shoferi, duke zgjatur kokën nga xhami i hapur i makinës.

Po – i thotë thatë gruaja. Po s’vi jo. Se është shtrenjt’.

Tre mij dot’marr për kokë t’fmijve deri në Elbasan, se s’shkoj deri n’Tiran.

Jo, jo – ia kthen gruaja, por tani mund te shquhet ndofta një fije interesi në mohimin e saj.

Mos m’i jep lekët po s’të çova vet deri te fugoni. Hajt se gjynah, edhe këta – thotë duke treguar nga pasagjerët – t’nisemi.

Gruaja ngurron, pastaj përnjëherazi thuajse e tërheq fëmijën, sikur ai të mos dinte të çapitej. Ndërkohë që shoferi shtriqet mbi sedilje për t’i hapur derën.

Ngordhësirë! – i thërret gruaja djalkës së bardhë në një theks të rëndë jugor, ndërkohë që zë vend. Ç’më rri si i shushatur, fëmije i ndyrë! – e paskëtaj e godet me pëllëmbë, por jo diku në një qoshk me tule, por në kokën me flokë te arta. Fëmija nuk ankohet, nuk qan, por zë vend i hutuar mes këmbëve të saj. Ngjet fëmijë i mbarë dhe as që marr mundim të gjej ndonjë justifikim për të ëmën. Megjithëse në nisje më lëndoi pamja e saj; me duart plot vraga, thonjtë e nxire, flokët e prera shkurt e keq, fytyrën e skuqur e të rrudhosur. Përkundër, më inatoste gjithnjë e më tepër mënyra se si e trajtonte djalkën.

“O mortje, mja u mbështete nga dritarja, do të na bësh për hekura që tani”.

Djalka largohet, por vështrimin ia ka ngjeshur xhamit të ndotur, gjysmë të hapur të dritares.

Nga je? – e pyet gruaja shoferin, pas disa minutash.

Nga Kolonja – i thotë ky.

Kam qenë martuar në Kolonjë – ia kthen. Kam qëndruar pak, se u ndava nga burri.

Shoferi nuk flet, por ngjet i interesuar, përderisa kthen kokën drejt saj.

Më rrihte ditziu. Tani i vdiqën dhe prindërit. S’di nga bëhet. Mka lën me ktë – thotë teksa e prek djalkën prej supi më shumë me neveri se me dashuri, ose e kundërta. S’i kam ndeshur kurrë këto dy ndjenja të mpleksura kaq keqazi bashkë .

Nga kasetofoni i lodhur një zë çirret për emigrimin, për Gjermaninë që i mori vitet më të mira, e pastaj se ç’thote diçka edhe për vajza e martesë. Fill pas kasetofonit më zënë sytë një shall që shkruan Albania, që ka zënë vend gjerë e gjatë mbi kofanon e makinës-fugon. E në skaje puqet me dy arusha që qëndrojnë ngjitur me xhamin e përparme.

Sa mban deri n’Tiranë? Është her’e parë që shkoj – pyet gruaja. Fëmija, shikon nga dritarja e herë më herë kthen kokën pas. Është një fëmijë i trishtuar.

Makina rrëshqet mbi asfalt, me xhamat hapur, me ndonjë mizë tek tuk që eksploron hapësirën, dhe muzikën që kacavirret tutje xhamave për të bezdisur a kënaqur ndonjë kalimtar të rastit.

Dëgjohen bori makinash, që bien ethshëm porsi përgëzim.

Makinë e nuses!– i tregon gruaja djalkës.

Zhurma më bezdis, por kujtoj se dikur, në të shkuarën e largët, vrapoja në dritare për ta parë, me gjyshen që më ndiqte pas, me drojën se mos varesha më shumë seç duhej, e bija. Duket sikur asgjë s’ka ndryshuar, sikur ky vend të këtë forcën e çuditshme të mbesë në vend përnjëlloj.

Dhëndri e nget vet makinën, është i lumtur, krenar. Nusja, nën vellon e bardhë buzë qesh por ngjet e sikletosur. Boritë bien, si kambanat e munguara të shqiptarëve. Dikush me një kamera në dorë mbin nga tavani i një makine. E pastaj, duke qenë se makina nis të zvarritet, ata na lënë pas në përmbyllje të vargut gazmor zhurmë-madh.

Ti shtatëdhjet’ mijë merr ne muaj o ditë zi! Ç’do të vish n’Tiranë , po shkoj unë për t’gjithë! E di sa bën rruga ore! – thërret gruaja në telefon, e më pas e mbyll duke nëpërdhëmbur diçka, teksa djali ka kthyer kokën drejt saj.

 

Në të majtë shquaj një limuzinë të bardhë që ka qëndruar në shitoret e vogla, të rrugës. Edhe ajo është zbukuruar. Është e diel. Të dielave shqiptarët martohen.

Shikoj gruan, që përkëdhel kokën e të birit me duar, të cilat i kam ndeshur shpesh herë gjatë jetës. Duar të njerëzve që punojnë, duar që tregojnë historinë e vjetër e të përbashkët, të një populli vocërrak, të harruar nga perëndia sipas një rilindasi dhe nga vetë banorët sipas meje. Historinë e mbijetesës

Tags: , , ,

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s


%d bloggers like this: