HOUELLEBECQ : « KAM NDARE JETEN ME QENIN TIM »

by


marrë nga Le Figaro, 23 nëntor 2011

Përkthyer nga frëngjishtja : Urim Nerguti

LE FIGARO : Ju njiheni si dikush i ftohtë. Përse keni zgjedhur t’i bashkoheni kësaj jurie letrare* ?

Michel Houellebecq : (mendohet pak) Sepse vërtet i dua kafshët. Dhe se më pëlqente të lexoja libra mbi to. S’do të më kishte vajtur në mendje më parë.

Ç’keni menduar mbi librin e Erwann Créac’h që ka marrë çmimin ?

Është një seri novelash me një personazh që rikthehet papushim, një veteriner urgjentist që ndërhyn në shtëpitë e njerëzve. E zbulon kafshën në të njëjtën kohë me mjedisin familjar. Kemi një përshkim të shoqërisë nëpërmjet filtrit të kafshës. Çdo personazh ka një marrëdhënie të veçantë me kafshën e vet. Por reagimi i tyre përballë sëmundjes është i njëjtë. Sëmundja dhe vdekja na bëjnë të ndihemi njëlloj.

Vetë ju, keni humbur qenin tuaj Clément sivjet në pranverë…

Clémenti ka jetuar me mua. Ishte një kafshë mjaft e ndrojtur. Nganjëherë rrinte me orë të tëra i mbyllur prapa një dere, pa thirrur. Një njeri s’do ta bënte këtë, do të thërriste. Kjo më duket shumë prekëse, kjo mënyra për të pritur, ky besim. Qeni e lë jetën e vet në duart tuaja. Ju kthen në përgjegjës të plotë për mbijetesën e tij. Edhe fëmija gjithashtu. Por fëmija nuk e ka këtë zgjedhje. Ndërsa qeni lëshohet lirisht. Ka një besim të plotë. Njerëzit nuk e bëjnë këtë. Por ne kemi ca pika të përbashkëta me kafshët, seksualisht për shembull. Ne jemi kafshë.

A do të mund të adoptonit një qen tjetër ?

Koha e zisë mund të jetë pak a shumë e gjatë. Tani për tani, as që bëhet fjalë. Por pas ca vitesh, sigurisht që do të ndryshoj, si të gjithë. Nuk ka arsye që të jem një përjashtim.

A keni menduar tashmë të shkruani një roman ku rrëfyesi do të ishte një kafshë ?

Kur shoh qen të lidhur në hyrje të supermarketeve dhe që presin të zotin e tyre, filloj të mendoj sesi i shohin ata kalimtarët që hyjnë dhe dalin. Është e vështirë të bëhet kjo, por është interesante të ushtrohesh që të kesh vështrimin e tyre, të provosh se çka ndjejnë ata kur i shohin njerëzit duke lëvizur. Ka shumë gjëra që kafshët s’i kuptojnë. Për të shkruar, duhet të jesh kështu, në një gjendje gjysmë-kuptimi. Një gjendje fryme poetike. Duke qenë i shkëputur, i sheh gjërat në një mënyrë disi të çuditshme. Në më të mirën e rasteve, kështu ndihem dhe unë, larg njerëzimit.

Cilat janë kafshët tuaja më të dashura ?

Më pëlqejnë shumë kafshë. Por nuk ka shumë që mund të jenë kafshë shtëpiake. Për shembull, më pëlqejnë derrat, por do të ishte shumë e ndërlikuar të adoptosh një derr. Megjithatë, derrat janë kafshë që ia vlejnë më shumë nga ç’duket.

__________

* Bëhet fjalë për jurinë letrare “30 milionë miq”.
** Aktualitet letrar i Houellebecq në shqip : Zgjerimi i fushës së luftës, roman, Skanderbeg Books, nëntor 2011, përkthyer nga U. Nerguti.

Tags: , , ,

7 Responses to “HOUELLEBECQ : « KAM NDARE JETEN ME QENIN TIM »”

  1. un Says:

    Miq te “Tirana Calling”,

    Qellova te shoh ne nje faqe tjeter disa nderhyrje mbi kete tekst. Megjithese e kam shprehur disa here, me duket se nuk eshte kuptuar mire : do te me duhet ta nderpres bashkepunimin tim me ju, per sa kohe qe tekstet qe sjell une mbarten AUTOMATIKISHT ne nje faqe tjeter.

    Nuk i trembem debatit me askend, por eshte KAPITALE qe vendet e debatit t’i zgjedh une, dhe jo te me imponohen nga te tjere.

    Ata lexues, dashamires ose jo, te cilet do te duan te dine pak me teper mbi tekste, autore apo ngjarje letrare, dhe qe mendojne se mund te kene nje informacion prane meje (ne modesti te plote), mund te me shkruajne ne kete adrese mail : thjesht@live.fr

    Qe ketu e tutje, tekstet qe zoteroj do te kene nje karakter pastertisht vetjak, intim dhe jo kolektiv.

    Sidoqofte, faqen tuaj do ta lexoj gjithmone me kenaqesi, pa asnje ndryshim si me pare.

    Tungatjeta.

  2. The Kindly Ones Says:

    “Si l’homme rit, s’il est le seul, parmi le règne animal, à exhiber cette atroce déformation faciale, c’est également qu’il est le seul, dépassant l’égoïsme de la nature animale, à avoir atteint le stade infernal et suprême de la cruauté.”
    ― Michel Houellebecq, The Possibility of an Island

  3. The Kindly Ones Says:

    “La solitude à deux est l’enfer consenti.”
    ― Michel Houellebecq, The Possibility of an Island

  4. Shubert N Says:

    @Për shembull, më pëlqejnë derrat, por do të ishte shumë e ndërlikuar të adoptosh një derr.

    I madh autori…

    Faleminderit per perkthimin, un.

  5. un Says:

    Cher “The Kindly Ones”,
    Je vais vous écrire en français, en prenant comme acquis votre connaissance de cette langue, ce qui, d’ailleurs, me fait très plaisir.

    La première phrase que vous avez citée, je crois qu’elle sort tout droit de l’univers houellebecqien. Rappelons-nous que Houellebecq a écrit un très beau livre comme “Extension du domaine de la lutte” (Zgjerimi i fushes se luftes, Skanderbeg Books), où il y a justement un passage assez significatif qui en dit long sur nos rapports d’hommes d’aujourd’hui. En effet, Brigitte Bardot (une fille qui a la malchance d’avoir le même nom que l’actrice bien connue de tous, mais nettement moins belle qu’elle, pour ne pas dire vraiment moche) subit toute la cruauté du monde. Les railleries, l’indifférence dont elle est victime sont la marque, l’emblème de notre époque. Tout est devenu un grand cirque, une grande arène où les spectateurs mettent à mort le malheureux esclave désigné pour la fête. Bref, le rire d’aujourd’hui n’a rien à voir avec le comique d’antan, comme le dit très brillamment le philosophe français Alain Finkiekraut lors de sa lecture de “La Plaisanterie” de Kundera.

    La masse, la meute, la soi-disant opinion qui, au nom de la liberté d’expression, fait ravage en ce moment, est devenu notre état naturel, et ceci sans avoir le moindre complexe. Parler de scrupules, en ce moment, n’est pas payant, vous risquez de vous faire passer pour un vestige d’un temps bien dépassé.

    Portez-vous bien.
    ______________

    Shubert N, falemnderit prej jush. Nuk e di mire perse eshte permendur “derri” nga Houellebecq. Ne perfytyrimin dhe zhargonin francez, “derri” nuk ka te njejten simbolike si ne Shqiperi. Ne France, “derri” eshte, ne radhe te pare, sinonim i shthurjes seksuale, psh, kur i thuhet dikujt “cochon” apo “cochonne” (derr apo dose), ketu nenkuptohet menjehere si dikush qe eshte tejet i/e shfrenuar seksualisht. Gjithashtu, “derri” ka dhe nje simbolike tjeter, por kjo eshte tipike houellebecqiane (kujtoni personazhin e Brixhit Bardose ne “Zgjerimi i lemit te luftes” me turirin e saj si dose, sipas personazhit kryesor). Ne France, shemtia nuk simbolizohet me derrin, nuk perdoret ne kete kuptim. Nje tjeter simbolike, mund te jete dhe ajo e fjales “porc” (qe eshte perseri derr), qe mund te perdoret tani per disa te pasur, per klasen e pasur qe s’pyet per te varferit, sidomos ne keto kohe, mund te degjosh shprehjen : “Ils sont tous des porcs” (Te gjithe jane derra).
    Por nje perberese tjeter qe mund te vije ketu, eshte dhe ajo fetare. Ka mundesi te jete thjesht nje provokim ndaj islamisteve. Duke pasur parasysh valen islamiste qe ka shperthyer neper zgjedhje demokratike ne boten arabe, ka mundesi qe Houellebecq, i cili shihet me sy shume te keq nga islamistet dhe nje pjese e mire e myslimaneve te Frances, te kete ngulur nje thumb.

    Gjithsesi, po te shikojme nga afer menyren e te folurit te Houellebecq, eshte kjo qe ai, pothuaj gjithmone, nuk e ka te parapergatitur fjalimin qe do flase, por fjalet i dalin aty per aty, me nje theks te forte ironik qe i del ne çast, si nje diçka krejt e brendshme dhe e pashqitshme e personazhit qe eshte bere sot Houellebecq. Pra intervistat e tij jane vertet te paparashikueshme, aty mund te dalin gjithfarelloj provokimesh, mjaft te holla, pa shkelur asnjehere ne te “ndaluaren”, te “denueshmen”.

    Gjithe te mirat.

  6. tiranacalling Says:

    UN : te kuptojme dhe me vjen keq, por nese ky eshte vendimi jot dakord.

    E dime mire qe nuk deshiron qe shkrimet te dalin tjeter kund, mirepo duke qene se na e nise kete shkrim menduam se e kishe kaluar ate problem, ndaj edhe e botuam.

    Per momentin them se Tirana Calling do vazhdoje te importohet edhe tek PPU, nese lexuesit e tjere mendojne qe nuk duhet bere mund ta heqim, si te doni.

  7. Arla Says:

    Houellebek eshte fantastik. Bukur edhe ketu!

    Ps. ne fakt TC ju i humbisni lexuesit e faqes duke importuar shkrimet ne faqe te tjera e per te komentuar atje. Mendimi im eshte te vendoset nje nje paragraf ne importin dhe pa te drejte komentimi. Mileti komenton ketu per bukuri…

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s


%d bloggers like this: