Udhëtimi

by

nga Darien Levani

 

Kam një dorë të keqe kësaj radhë, shumë kupa, çupën dhe asin maç. Asi maç është i pambrojtur. Shoh ortakun tim por nuk mund të flasim. Edhe kundërshtarët shihen por nuk flasin. Marr disa kupa. Askush nuk guxon të dali në maç derisa merr dorën ortaku im. Ngre supet dhe hedh një maç. Askush nuk kupton se çfarë po ndodh.

Jemi ulur përtokë, këmbëkryq në një sallë të madhe pritje. Jemi katër. Herë pas here një djalë rreth 5 vjeç na afrohet, tregon letrat e kujt të doje, qesh dhe pastaj largohet me vrap tek nëna e tij. E tolerojme sepse nuk njeh shenjat dhe kështu që nuk na prish punë. Kur vrapon qesh dhe kthen koken mbrapa për të parë nëse e ndjekim. Numrat i thotë në italisht. Mungon fare pak derisa të marr të gjitha letrat e keqija, kur salla e pritjes lëviz si një trup i vetëm, pa asnjë shkak. Na kalojnë aq afër sa mund të na shkelin, ndaj çohemi dhe ngadalë ngadalë i ndjekim.

Presim. Kalojme. Radhë. Japim biletën dhe marrim një kupon. Radhë. Marrim një karton. Tashmë kemi djersitur, është fund Korriku. Dorezojmë kartonin dhe pashaportën. Policët e doganës jane kudo njësoj. Vë një vule mbi fytyrën e Kastriotit dhe me kthen dokumentët. Nuk thotë “Rrugë të mbarë”. Nuk thotë asnjë gje. Kaloj në anën tjetër të kufirit dhe pres miqtë e mi. Iliri kalon i pari. E pyes nëse i ka uruar rruge të mbare. Jo. As Tanit, dhe as Klejdit. Asnjë prej nesh nuk do ketë rruge të mbare. Shoh supet e policit ndersa tërheq pashaportë-shtyp ne kompjutër-timbron-kthen dokumentet. Radhë. Ngjitemi nëpër shkallë të ngushta. Mund të ecim vetëm në rresht per një. Con valixhen tre shkalle perpara, ngjit tre shkalle. Con valixhen dy shkalle, kësaj here, për të thyer monotoninë. Bën përsëri tre shkalle, kësaj here për të pasur një avantazh prej një shkalle.

Të parë nga poshtë emigrantët shqiptarë më kujtojne Sizifin. Por kur i sheh nga lart duken ndryshe. Duken të fortë, të bukur. Duken sikur mund të kryejnë këto veprime banale – pashaportë, shkallë, – duket sikur mund ti bëjne përgjithmone, pa u lodhur. Natyrisht, një fëmije qan. Unë arrij në krye të shkallëve. Shikoj mbrapa, dhe kuptoj që kam humbur miqtë e mi. Kthehem dhe ndihmoj një vajzë-grua. Më shikon me difidencë. E shikoj pa difidencë. Nuk dua të hyj në krevatin a në zemrën e saj, dua vetëm t’a ndihmoj. Ndoshta nuk arrin t’a kuptojë këtë. Lë valixhen e saj përtej shkallëve dhe ndalem. Janë shumë, s’mund t’i ndihmoj të gjithë. Karriera ime si vullnetar hamall përfundon pa filluar akoma mirë. Ndalem pak dhe ngjeshem në mur për të bërë hapësire, lë disa që të kalojnë dhe bashkohem përsëri me miqtë e mi. Mbas një banaku n’a pret presoneli i anijes. I japim kupon, karton, pashaportë, biletë. Na kthen pashaportat, nuk i duhen. Shtyp diçka në kompjutër dhe na jep edhe dokumentet e tjera së bashku me çelësin e kabinës. Vuajme për t’a gjetur. Tragetet janë të gjithë njësoj, pasagjerët po ashtu. Na ka dhënë një çelës për katër veta dhe zihemi se kush duhet t’a mbajë. Provojmë sipas rendit alfabetik, sipas moshës dhe më në fund bjemë dakord. Kur sistemojmë valixhet në dhomën tonë – dhomë? Vetëm dhomë që s’është po nejse – trageti sapo ka arritur një orë vonesë. Është më se normale në këtë rrugë.

Duhet të nisemi në ora 23.00, por nuk besoj se do lëvizim deri para orës 2 të natës. Nuk jam pesimist, është thjesht eksperiencë. Nga fundi i tragetit në katin e parë shikojmë radhën që zgjatët nën këmbët tona. Nuk ka edhe shumë njerëz por ka shumë makina e kamiona. Lëvizin ngadalë, si me përtesë. Ora duhet të jetë njëmbedhjetë e gjysëm kur ndez cigaren e parë. Me mendim shoqëroj tymin deri në mushkëri dhe pastaj e nxjerr jashtë. Tani nuk ka më njërëz, vetëm makina. Nuk dëshiroj që të luaj përsëri pesë katësh për të shtyrë kohën, edhe pse në xhep kam akoma letrat. Rregulli i artë: pesë katëshi nuk mbaron kurrë, thjesht spostohet. Nga një anë makina. Nga ana tjetër deti. Jam i rrethuar. Supozohet që deti të jetë blu, por ky është i zi nga të gjitha këndvështrimet e mundshme. Dua të zbres. Ora 24.00. Bëjmë xhiron e parë. Një nga gjërat që mëson duke udhëtuar është programimi i xhirove. Duhet të jenë të atilla që të mos të mërzisin. S’duhet të jene shume frekuentë dhe as shume të gjata. Por duhet shtyre koha. Nuk mund të lexoj ndonjë nga shume librat që kam me vetë, dhe as të dëgjoj muzike. Xhirojme kot, pa asnjë qëllim a destinacion. Dymbëdhjetë e gjysëm, një. Nuk mund të lexoj sepse ketu është e pamundur. Nuk e di se pse, mos m’a pyesni. Por këtu gjithçka është ndryshe, dhe as cigaret nuk kanë shijen e tyre të zakonshme. Kur isha i vogel kam parë shume filma me police, nga ata që na sherbentë TVSH-ja. Shpesh ndodhtë që një nga këta nuk mund të bentë diçka sepse ndodhej jashtë juridiksionit të tij. Ndihem dhe unë ashtu. Këtu nuk është juridiksioni im. Ora 2 e pak. Ndjejme qe trageti leviz.

<< Vërtët, ma ka thënë ky tipi. >> iniston Klejdi. << Ti mund të shkoje tek Krokodili, të ulje zerin kur j’a kërkoje, por banakieri e mbante aty poshtë. >>
Supozohet që deti të jetë blu, por ky është i zi nën të gjitha këndveshtrimet e mundshme.
Iliri thotë << T’a dija do e kisha provuar. >>
<< Je i sigurt? >> pyes unë.
<< Nuk e di në ishte ajo apo një disko tjetër. >> thotë Klejdi.

<< Kam cigaret ne dhomë. >> thotë dhe largohet. E thërras dhe i tregoj paketën time.
<< Nuk i pi dot ato. >> thotë dhe ikën duke ngritur supet e duke lëvizur nën ritmin e një muzike që dëgjon vetëm ai.
<< Po ka vertët ndryshim midis ketyre…çfare jane? >>
<< Benson & Hedges. >>
<<…dhe slimsave që pin ai? >>
<< Nuk besoj. >>
<< Gati tre. >> thotë Iliri mendueshëm.
<< Tre pa një çerek. Nuk kam gjumë. >>
Pasagjerët e tragetit janë rralluar. Flenë, besoj. Na bashkon vetëm lëkundja e anijes dhe cigaret që hedhim në det.
<< Nuk ka taketuke. >> them unë. << Dhe më vjen keq të hedh filtrat në det. >>
<< Take…? >>
<< Tavull. I thone taketuke, nuk e dije? >>
<< Se kisha dëgjuar kurrë. >>
<< Ti nuk e mat kohën me minuta, por me cigare. >> thotë Iliri. << Katër cigare, një ore. Mbas pesë paketash arrijmë në Durres. >>
Qesh.
<< E bukur kjo. >>
Era më fik shkrepësen ndaj harxhoj dy apo tre përpara se të arrij t’a ndez.
<< Mendo që që këtej vinin emigrantët. >> thotë Iliri.
<< Që prej ketëj kane ardhur shumë njërez lal. Imagjino, dikur në këto ujëra, para shumë vitesh lundronte Enea. Dhe mbas tij…>>
<< Enea? >>
<< Enea ishte nip i Priamit, në mos gaboj. Apo diçka aty afër, kushëri rrezik. Së bashku me të mbijetuarit e Trojes ka…>>
<< Ka themeluar Butrintin, këtë e di. >>
<< Po, ka themeluar Butrinit. Don bast që e ka mallkuar këtë rruge? >>
Shikojmë detin si në kerkim të mallkimit të Eneas, sikur të mund t’a shihnim akoma tek lëviz përmbi det nën formën e ndonje qeske patatinash.
<< Nga e din këtë? >> pyet Iliri.
<< Kam pare një emision tek Rai. Prezantim i një libri antik…dhe tha ” Enea bëri të njëjtën rrugë që bëjnë skafistët shqiptarë. >>
<< Tamam kështu? Skafistët shqiptarë, tha? >>
<< Tamam kështu. U habita edhe unë kur u dëgjova.>>
<< Teorikisht edhe Enea ishte skafist, apo jo? >> më pyet.
Qeshim.
<< Ca po flisnit per skafistët këtu? >>
Dëgjoj zerin e Klejdit. Pastaj ndez një cigare dhe kollitet. Pështyn mbi det. Iliri bën t’i gjuajë mbi shpatulla por nuk e bën.
<< Është pak si i frikshëm ama? >> thotë Klejdi duke parë poshtë.
Askush nga ne nuk do e pranojë, por, po, është shumë i frikshëm. Nuk guxoj të mendoj për ata njerëz që kanë bërë këtë rrugë si klandestinë.
<< Edhe Skëndërbeu duhet të ketë bërë të njëjtën rruge. Më duket se një mbret italian i ka kërkuar ndihmë e atëhere ka marre ca të fortë e ka ardh me e ndihmu. >> thotë Iliri.
<< Ketë e kam degjuar edhe unë. Biles thone që u ka qi nenen, i ka këput armiqtë, e pastaj ka ik. >> shton Klejdi. Pastaj të dy shikojne nga mua, si per konfirmim. Ngre supet, por besoj se kane të drejtë.
<< Thoshte ndonjë gjë tjetër ai libri jot? >>
<< Jo, kaq, një paragraf. >>
<< Po kë ndihmoi? >>
<< Nuk e mbaj mend. Një këtej nga Napoli më duket…
<< Edhe arbëreshët kanë bërë të njëjtën rruge. >> them unë.
<< Kam njohur një, një here. Flistë shqipe të çuditshme. Më thotë Ne arbëreshët jemi popull pertac! Pse, e pyeta unë? Po ja, thotë, në këtë zonë zbritëm e në këtë zone ngelem. Nuk u shtymë kurrë më thellë nëpër Itali. >>
Mendoj se arbëreshët nuk jane shtyrë më tej sepse shpresonin që të ishin sa më afër Arbërise, por nuk e di nëse është e vertetë. Por më pëlqen që t’a mendoj kështu.
<< Pastaj edhe Skëndërbeu i Ri. >>
Shikoj që nuk kuptojne dhe u shpjegoj se kush ishtë Skenderbeu i Ri. Por ndoshta ja futa kot, kam dyshimin që ai ka ardhur nga Serbia apo nga Mali i Zi. Apo ndoshta ka ikur nga Mali i Zi, nuk jam i sigurt.
<< Gramshi ishte arberesh! >> thotë Klejdi.
<< Edhe Krispi. >>
E dimë, kemi folur sa e sa herë per ketë gjë. Me inteligjencën tonë superiore kemi vendosur që Antonio Gramshi duhet të jetë me origjinë nga Gramshi.
<< Edhe Durazzo kanë qënë një familje shumë e fuqishme, në Xhenova. E kam studjuar tek historia e Italise. >>
Klejdi bën Turizëm kulturor. Studiojne Histori, Letërsi, gjëra kështu.
<< E kalove pastaj? >>
<< Jo, më ngeli. >>
<< Mirë t’a bëri. >> e ngacmon Iliri.
Më keqardhje hedh një filtër tjetër në det.
<< Edhe prostituta, se di se tek cila disko. Më thoshte ky shoku që punonte si buttafuori. >>
<< A-a-a-a-a, buttafuori nuk është shqip. >>
<< Tani nuk shkon më njeri ne diskoteka, më duket? >> them unë.
<< Jo, s’para. Pastaj tani i kanë bërë bashkë, diskoteka, pub, qebaptore…>>
<< Kushedi a ka drita? >>
<< Unë po bëj një xhiro? >> thotë Klejdi.
<< Shko shko se vetëm katundarë do gjesh, nuk rrijnë vajzat të të presin ty mër lal. >>
<< Do e shohim, do e shohim. >> kërcënon Klejdi dhe zhduket.
<< Thonë që ka shumë kufizimë. Edhe ne Tirane, 8 ore, leri më pastaj fshatrat. >>
Më vjen inat. Edhe nëpër fshatra jetojnë njerëz, dreqi t’a haje, s’dua ti lë fshatrat.
<< Tete ore nuk janë edhe shume, tashmë jemi mësuar. Ndoshta sepse në Tiranë ka shumë popull. >> përgjigjet Ilir. << Kur shkoj andej nga kam lindur unë është bosh komplet. Këmbë njëriu. Ata që janë, jane të gjithe mbi 60 – 70 vjeç. >>
Nëpër terr, përtej detit, përtej errësirës, mundohem që të gjej Shqipërinë, në terr.

Advertisements

Tags: ,

2 Responses to “Udhëtimi”

  1. sesilja Says:

    ..bukur…shume bukur :):) eshte i bukur ky pershkrmi 100% realist dhe joperfekt (realiteti, jo pershkrimi 😉 …me shijon sepse eshte pershkruar permes detajeve…detajet bejne ndryshimin…detajet ndonjehere jane gjithcka…detajet jo te gjithe i shikojne…edhe terrin po ashtu…

  2. ujku i humbur Says:

    Darien,
    me pelqeu shume. Pershkrimi shume i vertete. Ah keto tragetet itali-shqiperi s’nisen kurre ne kohe. Ta kuptoj edhe pagjumesine,vecse per mua qe vij nga anglia gjumi me ze vetem sepse kam ngare ore te tera per te ardhur deri ne Bari apo Trieste.
    Ah, peskateshi, si s’fitova njehere dreqi e mori… 😦
    M’u duk sikur po udhetoja me ju, shume realist. Me pelqeu nderthurja e tregimit me ato copezat e dialogut. Pergezime.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s


%d bloggers like this: