Posts Tagged ‘Letërsi’

Duke parë një vajzë 100 % të përkryer në një mëngjes të bukur Prilli.

10/05/2013

Haruki Murakami

nga Haruki Murakami, përkthim i lirë nga Alfred Bushi

 

 

Në një mëngjes të bukur prilli, në një rrugë anësore të lagjes Harajuku,  kalova pranë një vajze  100 % të përkryer.

Nuk ishte ndonjë bukuri e madhe. Dhe as tmerrësisht elegante. Flokët mbrapa kokës i kishin marrë një formë të shëmtuar duke fjetur dhe, duhet të ishte afër të tridhtjetave. E megjithatë që kur ishte pesëdhjetë metra larg e kisha kuptuar që ishte vajza e përkryer për mua. Që në çastin që e pashë zemra nisi të më rrihte si e çmëndur dhe nga brënda goja mu bë si rëra e shkretëtirës. (more…)

Si të kesh të ftuar interesant e të flasësh për gjëra të tjera

08/03/2013

Pamja integrale e shegës

19/01/2013

Marco-Amore__Natura-Morta-con-Melograno_g

 

(Letërsia kundra Letërsisë)

nga Flurans Ilia

Në mundsha, një ditë, t’i kthej shpinën Letërsisë, kokulur të vazhdoj rrugën tim si qindra të tjerë që vene vijnë e shuhen në këtë det, do t’i rikthehesha si një “lamtumirë”, e fundit, çështjes nëse Letërsia veçanërisht, dhe Arti më gjerësisht, ka ndonjë farë vlere apo jo në Jetë dhe Përditshmëri. Dhe ka për të qenë as më pakë, e as më shumë, si një “lamtumirë armë” e trishtë, …
***
Ka një gabim që duhet korrigjuar kur flasim mbi artin, njëfarësoj, sikur mos të kishte asnjë lidhje jetësore me çdo gjë tjetër që përbën jetën “reale”. Sepse shumica prej nesh jetojnë për të përligjur ekzistencën me krejt tjetër gjë, dhe e ëndërrojnë jetën si një gjë krejt të ndryshme nga ajo që bëjnë ekzistencialisht për të jetuar. Dhe në këtë atdheun tonë të vogël prej letre, letrat pa adresë, ja vështirësojnë punën letërprurësit të lodhur përmes rrugicave pa fund që, përngjajnë deri diku, me labirintin e Borgesit. (more…)

Letërsia shqiptare? Thjesht imitim i vazhdës evropiane apo amerikane.

22/12/2012

PB.: Në përgjithësi çdo shkrimtar ka një kohë shkrimi të përcaktuar, por edhe një sasi shkrimi deri diku të caktuar. Dikush shkruan në mëngjes, dikush natën, dikush kur të ketë kohë; shkruan një, pesë, dhjetë faqe njëherësh. Po Darieni, kur dhe sa shkruan? Dhe – pa harruar – në mënyrë të veçantë, kur dhe si është shkruar “Poetët” më së shumti?

Unë shkruaj kudo e kurdo. Poetet është shkruar ne 2009, e kam nisur në mars e duhet ta kem mbaruar në gusht. Në shtator 2009 u transferova në Francë për studime e gjatë rrugës humba kompjuterin me dorëshkrimin. Ishte kopja e vetme.  Në atë moment isha më i dobët, më i varfër e nuk kisha një botues në Shqipëri, mendova që nuk paska qenë e thënë që ky libër të shkruhet. E fshiva edhe në mendje por ja qe, pas ca muajsh, Martini filloi të më fliste. Ishte një periudhe kur shikoja shumë koncerte në skenën underground parisiene, në ca vendi ku publikut zakonisht nuk i kalonte kurrë 15 spektatorët. Studioja muzikantët: shumë prej tyre kishin qënë adoleshent të ngathët, të izoluar e të shëndoshë. E dija që pas ca vitesh do fillonin punë si mësues privat të ndonjë instrumenti a shitësa në ndonjë dyqan telefonash. Kjo ishte e kaluara dhe e ardhmja, por mua më interesonte ai moment. “Everything that is happening is happening now”, bërtiste Joe Strummer. Çarë i shtynte deri në atë skenë, deri te unë. Ajo gjuhë, ata gjeste, ato fjalë, ai zjarr. E dija që ishte e njëjti mekanizëm që shtynte kolegët e tyre në Shqipëri, njerëz si Martini që pretendonte pjesën e tij. “Pse Darien, thoshte, pse nuk do e tregosh historinë time? Nuk meritoj sa këta të tjerët? Nuk dëshiron që të dish ça ndodh me Enxhin? Unë dua të tregohem, tregomë”.

        U dorëzova. Aty nga Krishtlindjet e 2009 bleva dy shishe verë të kuqe, një kuti me duhan Gamel e një darkë fillova të shkruaja. Kthehesha nga universiteti në mbrëmje, ndalesha për të blerë një shishe verë të kuqe e shkruaja përnatë të paktën 5-6 ore rresht.  Mëngjesin tjetër nuk e lexoja fare, prisja darkën për të shtuar jetën e Martinit.

Lexo intervistën e plotë

Lexo/shkarko një ekstrakt të romanit në format pdf.

Copëza nga Shqipëria

07/11/2012

 

nga Griselda QOSJA

 

Shqipëri, moj Shqipëri nga dy vetë për çdo shtëpi – janë fjalët që qarkullojnë nëpër ajrin e rëndë të një makine të vjetër, që luan rolin e një fugoni në linjën jug-qendër. Bën e diel, e thuajse ngjet me një verë djegëse e të bezdisshme. Sediljet janë të mbuluara me do si mbulesa në të gjelbër, mbi të cilat janë printuar motive të rrjetëzuara merimange. Makina ecën ngadalë, e duket se nga çasti në çast do të ndahet më dysh, a do të ndalojë së ecuri me një krismë të thatë që ndoshta do t’i vijë nga rropullitë që s’dihet qysh kur nuk janë kontrolluar tek mekaniku. (more…)

Buzë lumit Piedra u ula dhe qava

15/05/2012
 

fragment nga  P. Coelho
perkthimi ne shqip nga D. Taçe

Nganjëherë jemi preja e një ndjesie trishtimi që nuk mbërrijme ta kontrollojmë. Kuptojmë që çasti magjik i ditës ka kaluar dhe ne nuk kemi bërë asgjë. Jeta e fsheh magjinë dhe artin e vet. Duhet ta bëjmë të flasë fëmijën e dikurshëm që ende ekziston brenda nesh.
 (more...)

Intervistë me përkthyesin Urim Nerguti

16/11/2011

nga Drita Klosi, Klosi News

Klosi News:  Ju njiheni si përkthyes Nobelistësh, Fjalimesh, Filozofi, Kryevepra, pse pikërisht ato?

NERGUTI: Nuk jam shumë i sigurtë se njihem por sidoqoftë, përpiqem të bëj punën time sa më mirë. Eshtë e vërtetë se kam përkthyer nobelistë, ndër ta Beckett (Trilogjinë e tij Molloy, Malone vdes, dhe E Paemërtueshmja) dhe Camus (Rënia). Në fakt, pas thatësirës së skajshme të periudhës së diktaturës, ishte mëse e kuptueshme që lexuesit të kishin etje për të lexuar pikërisht ata autorë që regjimi ua kishte ndaluar. Ndërkohë që ne e dinim veten si lulja e planetit, u pa që letërsia botërore kishte ecur ndërkohë dhe nuk ishte ndalur të priste çmenduritë tona. Kontakti me këtë letërsi ka qenë nëpërmjet gjuhës franceze që rrethanat e sollën që ta bëj timen. Ju më pyesni përse filozofia ? Eh mirë, sepse kjo lëndë ka qenë përçudnuar aq shumë nga regjimi komunist, sa nuk të merrte malli t’ia hidhje sytë. Mirëpo, qysh në qasjen e parë që i kam bërë kësaj filozofie – dhe me njëfarë ndrojtje, kuptohet – kam vënë re se filozofët europianë s’kishin asnjë lidhje me ç’na ishte përrallisur me kohë. Dhe se kishin një gjuhë më tepër të kuptueshme se ç’na e kishin bërë “profesorët”. Kjo befasi e këndshme pra, se edhe unë mund të merrkam vesh se ç’bëhet në këto vise, ka bërë që të futem në përkthime filozofike. (more…)

David Foster Wallace

12/09/2010

Pastaj, nga te fillosh? Se ne fund te fundit është David Foster Wallace. Dmth, autori për të cilin më merr më shumë malli. Shkrimtari që më shumë se kushdo tjetër ka ndryshuar letërsinë moderne. Thonë : është shkrimtar i mirë. Kush e thotë nuk ka kuptuar akoma. Bota është plot e përplot me shkrimtarë të mirë, s’është aty çështja. Kadare është shkrimtar i mirë, London është shkrimtar i mirë, Dan Brown është shkrimtar i mirë, Stefen King, Balzac. Bota është plot e përplot me shkrimtarë te mirë, por pak janë gjenial. E janë vetëm ata që e marrin Letërsinë në piken A edhe e çojnë deri te pika B. S’ka shumë të tillë, në gjithë historinë e letërsisë numërohen me gishtat e këmbëve. Homer, Cervantes, Dostoievski, Calvino, Vonnegut ndoshta, Salinger, Proust, e padyshime Wallace. Ka shumë Sanço Panço por pak Don Kishota

(more…)

Zogu blu .

08/08/2010

Zogu blu

Kam një zog blu në zemër

Që do të jetë i  lirë

Por un jam i fortë

(more…)

1 vit

09/03/2010

Tirana Calling, viti 1

When we were young, and your heart, was an opened book, we used to say, Live and let live…
Sot i bie të jetë data 9 mars, që do të thotë se është mbushur tashme një vit nga 9 mars tjetër 2009.
Në 9 mars 1845 Amerika pushton Meksiken.
Në 9 mars 1916 gjeneral Pancho Villa udhëheq 1500 trupa drejt Columbos.
Në 9 mars 1987 një grup irlandez nxjerrin në shitje The Joshua Tree.
Midis këtyre gjërave kaq të rëndësishme, ka ndodh dhe diçka më pak e rëndësishme. Që ka dalë në linjë Tirana Calling.

Ndoshta ndokush e di, por shumë shkurt, T.C  është një blog/vendtakim/sit internet ku shkruhet . Kaq. Më së shumti mbi muzikë, kinema, letërsi. E deri këtu asgjë e veçantë, bota është plot më gjerë të tilla. Ndryshimi i vetëm është që këtu shumica e njerëzve e dinë se për çfarë shkruajnë, askush nuk është çupa çups nga ata që kanë vështirësi më përdor tastierën por japin mendimet mbi gjëra për të cilat zakonisht informohen te wikipedia.

(more…)

Paul Auster mbi të shkruajturit

19/08/2009

360px-Paul_Auster_in_New_York_City_2008

Kjo është fjala e mbajtur nga Paul Auster me rastin e dhënies për të të çmimit Princi i Asturias për letërsinë:

Nuk e di përse bëj atë çka bëj. Mundet të mos më duhej të ndjeja nevojën për ta bërë. Vetëm mund të them se, dhe mund ta them me qartësinë më të madhe, e kam ndjerë këtë nevojë që prej adoleshencës së hershme. E kam fjalën për të shkruajturit, në veçanti për të shkruajturit si mjet për të treguar historira, historira imagjinare që nuk kanë ndodhur ndonjëherë në atë që e quajmë botë reale. Sigurisht që është një rrugë e çuditshme për të shpenzuar dikush jetën – ulur vetëm në një dhomë me penë në dorë, orë pas ore, ditë pas dite, vit pas viti, duke u munduar të hedhësh në një copë letër fjalë për të sjellë lindjen e diçkaje që nuk ekziston gjetiu, veçse në kokën tuaj. E pse dreqin do të donte dikush të bënte diçka të tillë? E vetmja përgjigje që kam qenë në gjendje të sajoj është: sepse duhet, sepse nuk keni rrugëdalje.

(more…)

Arësye për të jetuar

18/08/2009

Ky tregim është shkruar nga nje vajzë 17-vjeçare në provimin e fundit të letërsisë ne gjuhën angleze në vitin e fundit të shkollës së mesme.  Po e sjell ketu të përkthyer në shqip.

(more…)

Xhaxhi me fytyrë gjithmonë të qeshur

10/08/2009

Faslli Haliti

Nisje.

Kjo nuk është një përrallë, e megjithëkëtë, unë do e filloj me “na ishte një herë një djalë…” Nuk e kam fare idenë se çfarë mund të mendoni, por mund të them që po, vërtet, një herë na ishte një djalë. Ishte shumë i vogël, ky djalë. Ndodhitë e tij, aso kohe, ende nuk shkruheshin me detaje të hollësishme në atë fletoren e pafundmë të kujtimeve dhe ato pak fotografi që shoqëronin ato shkrime ishin akoma bardhe e zi, e megjithatë, edhe tani, pas kaq shumë kohe, përsëri ato fotografi janë më se të mjaftueshme për të krijuar filma me metrazh të shkurtër. Herë pas here, djali-tashmë-jo-i-vogël, lë ecjen, merr çelësin e dhomës së projektimit të filmave dhe merr e shikon ndonjë prej atyre filmave me metrazh të shkurtër. Ja:

(more…)

Man Booker Prize 2009

05/08/2009

man booker prize

Trembëdhjetë libra për çmimin “Man Booker”

(more…)

Shiu i Marrë

24/07/2009

poezi nga Dritëro Agolli

Dikur na bridhte qiejve një shi,
Që veç poetët çmendte po t’i lagte.
Dhe ra ky shi pa pritur mbi njerëzi,
Poetët u lajthitën pas një nate. (more…)

I vdekuri i gjallë

24/06/2009
 
ORA 04.00
Kur koha ndalet.
 
Zombi

E kanë thënë shumë kohë më parë, por askush nuk e ka besuar. Ndoshta sepse ai që e ka thënë nuk ka qënë shumë i njohur, ose ndoshta sepse njerëzit kanë qënë tepër të zënë për të menduar vetëm mbi ato që ka thënë Nostradamusi.

Shumë kanë guxuar dhe kanë shkruar rreth saj, por të paktë kanë qënë ata që e kanë lexuar.

Akoma edhe më të paktë ata që e kanë besuar.

Ka nga ata që i kanë dedikuar filma, por sytë që kanë parë ata filma, nuk kanë arritur të shikojnë përtej figurave, të lexojnë midis rreshtave, të mbushin mendjen që një ditë… që një ditë toka do të revoltohej dhe do të villte jashtë çfarë kish ngrënë.

(more…)

Libri Vs. Filmi

12/06/2009

Read the book

“Atëhere? Si mendon?”

Sapo ka mbaruar filmi dhe jam gati të ndërroj kanal. Pyetja është e pashmangjshme: atëhere si mendon? Është më i bukur filmi, apo libri? Ndonjëherë më vjen të zgjedh asnjërin, por s’mundem. Pyetja është shumë e qartë, kam dy alternativa dhe jam i detyruar të zgjedh njërën prej tyre.

Nuk hezitoj: libri është më mirë se filmi.

(more…)

Dua të kem frikë.

07/06/2009

The shinning 

Dua të kem frikë. Dua të kënaqem duke u frikësuar.

Në pamje të parë, kushdo që dëgjon apo lexon këto fjalë, mund të pyesë se si ka mundësi që të duash të kesh frikë? Si ka mundësi të ndiesh kënaqësi nga diçka e këtillë? Dikush mund edhe të pyesë: nuk ke frikë të kënaqesh duke patur frikë?

(more…)

Kryqëzatorë Modernë

30/05/2009

14

1.

Kur u ula për të shkruar këtë që Je duke lexuar tani, kisha ndër mend komplet tjetër gjë. Kisha ndër mend të shkruaja rreth diçkaje që të kishte të bënte me artin e të të shkruarit një rrëfenjë (quaje edhe histori, quaje edhe ndodhi, quaje çfarë të duash) në formën e një tregimi, një art ky, që, në Shqipërinë tonë të dashur, duket sikur na ka lënë shëndenë. Dhe, në fakt, vetëm duket sikur, sepse në të vërtëtë… oh, në të vërtetë!

(more…)

Gati poezi gati dashurie

09/05/2009

Foto nga Ana Bicolli

nga Darien Levani

Ndryshova ide, mbas shumë kohësh. Gjithë ato ditë që kemi kaluar duke u pasqyruar te njëri tjetri, më ke udhëhequr në rrugë të errëta, dhe je bërë edhe ti një nga ato.

(more…)


Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 288 other followers