Posts Tagged ‘këngë popullore’

Jam gabel i Istitutit…

19/12/2013

f1_pastrimi1337705958

(sepse edhe mund të tallemi, por duhet të tallemi me seriozitet)

Të rrimë shtrembët e të flasim drejt: pas shumë vitesh heshtje që bie erë komploti, ka ardhur koha që të merremi me kryeveprën letrare shqiptare që, më shumë se çdo poezi a këngë, përfaqëson tragjedinë e dashurisë së humbur. Çdo popull prodhon gojëdhëna trimërie a dashurie: nga Wilhelm Tel te Robin Hood, nga Tristano & Isotta deri te Bewolf. Më në fund, edhe Shqipëria paraqet diçka që ka të njëjtën elegancë, të njëjtën dashuri e tragjedi. Poeti e shpreh dhimbjen e tij në pak rreshta që bëhen të popullit sepse atij i përket, përfundimisht, sa dhimbja aq edhe poezia. (more…)

Selam Musai dhe lufta e Vlorës

28/11/2012

nga L.Gërveshi

1920

Në vitin nëntqindnjëzetë,
Selami ç’i mblodhi djemtë,
djemtë çi mblodhi Selami,
o djem se iku vatani.

Kongresi i Lushnjes i zhvilloi punimet nga data 28-31 janar 1920. Në këtë kongres morën pjesë mbi 50 delegatë nga e gjithë Shqipëria. Ndër vendimet e tij ishte dhe ai për mbrojtjen e tërësisë tokësore, sovranitetin dhe pavarësinë e Shqipërisë.

(more…)

Masakra e Manastirit

30/06/2010

nga L.Gërveshi

Pas përfundimit të revolucionit grek, ushtarët shqiptarë që ishin angazhuar me turqit u kthyen në fshatrat e lindjes duke shkaktuar trazira. Me pretekstin se nuk u ishin paguar rrogat ushtarëve, një varg komandantësh shqiptarë u larguan nga shërbimi zyrtar. Ndërkohë, Besëlidhja e Beratit  (krijuar më 1828) kishte mundur të tërhiqte në anën e vet edhe disa kapedanë grekë që qëndronin në krahinat e tyre për t’i mbrojtur nga dhuna osmane.

(more…)

Zonja e Kaninës

15/04/2010

Kanina

nga L. Gërveshi

Kanina, kjo trevë me një bukuri përrallore, kjo fortesë e luftrave të të gjitha kohëve, qëndresë e principatave shqiptare, ka pasur edhe një princeshë, Rexhinën (Rugjina). Ajo vjen deri në ditët e sotme përmes legjendave, këngëve që i ka thurrur populli, dhe emri i saj është skalitur në një krua, çezmë, mal, rrugë… Nga literatura e shfletuar,  tregojne se Kanina iu dha fisit te Bashajve si prikë, bashke me qytetin e Vlorës dhe të Beratit. Kjo familje e madhe ia dhuroi Rexhinës, princeshës së Kaninës e të Vlorës. Jo vetëm historianët, por edhe kalinjotët e sotëm tregojnë një histori shumë interesante, që lidhet me qëndresën e kësaj princeshe në vitin 1417, kur u pushtua Vlora dhe Kanina. Kronistët e kohës, turq dhe vendas, flasin për luftime të ashpra, që ajo nuk mundi t’i përballojë deri në fund. Por, nuk u dorëzua. Rexhina, sëbashku me 400 besnikë të saj, bëri qëndresën e fundit në kalanë e Gjon Pocarit dhe vendosi që të largohet. Ajo urdhëroi besnikët që t’i mbushnin kuvertën e anijes me dhe nga Himara. Me atë dhe të tokës së saj, ajo la amanetin që ta mbulonin kur të vdiste. Dhe vërtet ashtu u bë.

(more…)

Ismail Lesko Progonati

15/03/2010

nga L.Gërveshi

Në vitin 2002 presidenti i Republikës u dha Medaljen e Artë të Shqiponjës disa figurave të shquara të kombit, ndërmjet tyre ishte dhe emri i Ismail Leskos nga Progonati. Jo shumëkush di se kush është Ismail Leskua, emri i tij nuk përmendet në librat e historisë, e megjithatë për këdo që njeh folklorin e Labërisë e i këndon këngët labe është e pamundur të mos ketë kënduar një këngë për të, edhe pa e ditur se për kë këndon.

Po vërtet kush ishte Ismail Lesko Progonati?

(more…)

Lufta e Lëkursit

20/02/2010

nga L.Gërveshi

Kryengritja e Epirit e vitit 1878 ishte një lëvizje që ndodhi ndërkohë që zhvillohej lufta ruso-turke (1877-1878). Edhe pse oficerë grekë e mbështetën kryengritjen, qeveria greke duke patur parasysh  gjendjen ndërkombëtare vendosi të mos ta mbështeste atë. Kjo kryengritje përfundoi menjëherë sapo përfundoi lufta ruso-turke.
(more…)

Lufta e vitit 1854

15/01/2010

Arta

nga L. Gerveshi

Kur shpërtheu lufta e Krimesë, shumë grekë menduan se ishte një mundësi e mirë për të organizuar një luftë në tokat e Çamërisë dhe Thesalisë, me qëllim që ato të bëheshin pjesë e shtetit grek. Edhe pse shteti grek nën presionin anglez e francez, ishte neutral, një numër kryengritjesh u organizuan në Epir, Thesali, Kretë me ndihmën e segmenteve të shtetit grek. (more…)

Rrapo Hekali dhe kryengrija e Mallakastrës e vitit 1847

15/11/2009

nga L.Gërveshi

Porta e Lartë vendosi të reformonte shtetin duke shpallur Tanzimatin.Për ti bërë ballë zbatimit te reformave, që godiste interesat e tyre krerët e Shqipërise se Jugut u mblodhën në qershor te vitit 1847 në Mesaplik të Vlorës. Ketu u formua besëlidhja e përfaqësuesve të Shqipërisë së Jugut që u quajt “Lidhja Kombëtare Shqiptare”. Kjo organizatë mori vendime me karakter politike. Nga Lidhja doli Komiteti i kryengritjes me në krye Zenel Gjolekën. Ky komitet caktoi në këtë kuvend drejtimet e kryengritjes dhe frontet e luftimeve. Organizimin e kryengritjes në krahinën e Mallakastrës e mori përsipër Rrapo Hekali.

Gjolekën vunë të parë

të dytë Rrapo Hekalë.

(more…)

Kryengritja e vitit 1833

15/10/2009

nga dr L.Gërveshi

Në fillim të viteve ’30 të shekullit të XIX qeveria turke ndërmori një sërë masash për forcimin e pushtetit qëndror. Reforma ushtarake dhe përqëndrimi i pushtetit lokal në duart e nëpunësve turq ishin nga themelet e kësaj reforme. Edhe në truallin e Shqipërisë u zbatuan këto reforma duke ngjallur pakënaqësinë në popull. Në jug të vendit në pranverë të vitit 1833 filluan trazirat e para. Në krye të kryengritjes u vunë Tafil Buzi, Zenel Gjoleka, Balil Nezha, Çobo Golemi, Çelo Picari. U çlirua qyteti i Tepelenës, në Gjirokastër u eleminuan të dërguarit e Portës së Lartë. Emin Pasha që ishte vali në Janinë, nisi trupat në drejtim të Gjirokastres. Sa morën vesh që trupat u nisën, lebërit nga ana e tyre u nisën në drejtim të Janinës. U përplasën me forcat turke në afërsi të fshatrave Kakavije, Peshkëpi, Kserovalt, Guver.

Shumica e kryengritësve u vendos në qafën e Peshkëpisë, nën udhëheqjen e Balil Nezhës.

Kuç, Kallarat e Bolenë

gjithë me Balilë u ngrenë

në lumë e zunë dyfenë

mandata derë më derë.

(more…)

Selam Musai në 1914

15/08/2009

nga L. Gërveshi

Viti 1914.

Fushat me lule, malet me dëborë,
qaj moj Shqipëri, ulëri e gjorë,
gratë e Kurveleshit nisen për në Vlorë,
me djepe ngarkuar, me foshnjat në dorë,
shtëpitë seç ua dogjën, arrat seç ua korrë,
i përzuri greku me urrë në dorë

Këto vargje tronditëse përshkruajnë gjendjen e Labërisë në fillim të luftës së parë botërore.

(more…)

Zenel Gjoleka në këngën popullore

15/07/2009

nga L.Gërveshi

Viti 1847.

Qershor. Krerët e Shqipërisë së Jugut ishin mbledhur në Masaplik të Vlorës. Shumica ishin fshatarë. Që nga vdekja e Ali Pashait shqiptarët po vazhdonin luftimet me Turqinë. Në 1828 kishin organizuar Besëlidhjen e Beratit me në krye Ismail Qemal Vlorën, në 1830 turqit kishin organizuar masakrën e Manastirit duke vrarë pjesën më të madhe të udhëheqësve shqiptarë. Në 1831 Zylyftar Poda, besnik i Ali Pashait, kish filluar kryengritjen në krahinën e Korçës. Në Mars 1833 e kish ndjekur Tafil Buzi me Laberinë, në gusht 1833 fshatarët e Gjirokastrës, në 1835 Tafil Buzi e Zenel Gjoleka kishin sulmuar Beratin e kishin vënë nën kontoll zonën Vlorë-Berat. Por kryengritja kishte dështuar e qenë detyruar të pranonte amnistinë e valiut të Rumelisë. Kjo ndodhi në 2 maj 1835. Pas disa ditësh shpërtheu kryengritja në Myzeqe nën udhëheqjen e Alush bej Frakullës, por përçarja çoi në dështimin e saj. Në 1837 sërish Alush bej Frakulla do hidhej në kryengritje e pas luftimesh të përgjakshme do të dorëzohej. Në 1839 Vlora e Berati do hidheshin sërish në kryengritje, kryetar zgjodhën Ismail pashën, nipin e Ali Pashait, por edhe kjo lëvizje do të dështonte.
(more…)

Marsi 1997 në këngën popullore

15/06/2009

Pak sekonda para përplasjes

nga L.Gërveshi

28 Mars 1997

Marsi i atij viti qe zjarr e stuhi,
Vlorën  e gostiti me zserrë e mavri.

(more…)

Qershori ne Tirana Calling

01/06/2009

Vitet kalojne shpejt, po ça tu besh ca mbasditeve qe nuk shtyhen fare.

Qershor, data 1. Po, ka kaluar ca kohe dhe, siç thone neper librat e shkruar keq ” Vera po troket ne dere…”

(more…)

Çeta e Bilbilenjve sipas këngës popullore

18/03/2009

nga L. Gërveshi

Ishin vërtet trembëdhjete, ashtu si thotë kënga?
Në fakt ata kryenin aksione të ndryshme e sipas rastit çeta mund të arrinte edhe më shumë, nga tridhjetë në pesëdhjetë veta.

(more…)


Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 289 other followers