Poe, Morella dhe Unë ( Përjetime gjatë një përkthimi)

nga Kamomila

Ndërkohë që bëja përzgjedhjen e tregimeve, për një vëllim me tregime të zgjedhura që deshiroja ti përktheja dhe botoja, duke kërkuar nëpër faqet e internetit për tregime nga autorë me emër, sytë më zinin çdo herë emrin e Edgar Allen Poe, me një listë tepër të gjatë tregimesh, ndoshta më të gjatën nga të gjithë shkrimtarët e tjerë. Gjithmonë e anashkaloja ose e shtyja për më vonë, përzgjedhjen e një prej tregimeve të tij. Tregimet dhe gjithcka tjetër që përktheja, i përjetoja dhe krijonin emocione pozitive apo negative brënda meje. Nga Poe kisha lexuar Korbin të përkthyer në mënyre gjeniale nga Noli si dhe një cikel poezish nga i njëjti përkthyes dhe më kishte tronditur në mënyre të pashlyeshme. Kisha mësuar dhe recitoja përmëndesh pjesë nga Korbi, të cilat nuk më shqiteshin nga mëndja, ashtu si një melodi që na ngjitet në tru, për një kohë të gjatë. A do e mbaja dot vallë ngarkesën emocionale që do më jepnin tregimet e Poe? Të errëtën, mistiken, të panjohurën, ku erërat frynin që nga të tjera botë dhe shpirtra endeshin në përjetësi. Ky ishte problemi im gjatë kohës së përzgjedhjes. Por pasi bëra përzgjedhjen nga autorë të ndryshëm, në një moment të caktuar, në mënyre të pashmangëshme i erdhi rradha Edgar Allen Poe. Si çdo përkthyes që ka metodën e tij, sipas metodës time, unë nuk i lexoja më parë tregimet. I përzgjidhja duke i besuar intuitës time dhe i përktheja direkt. Kjo më jepte mundësi që të futesha në botën e brëndeshme të asaj që autori kishte dashur të shprehte, të rridhja edhe unë nëpër mendimet e tij dhe kurioziteti më bënte që ta përktheja shpejt duke punuar pa pushuar. Pa shumë hezitim, zgjodha mes titujve të Poe atë që intuita ime më këshilloi “Morrella”. Hap pas hapi duke rrjedhur në rreshtat e autorit, kuptova sa njërezor dhe i vërtetë ishte thelbi i absurdit të Poe, veshur me misticizmin e tij: dashuria me kompleksitetin e saj si ndjenjë… me vitalitetin e saj për të jetuar dhe mos vdekur, dashuria e mbetur në ajer edhe kur njeriu i dashur nuk është më, dashuria e konceptuar si ndjenjë përmbi materialen njërëzore.

I love tallava

nga Ba Bài

I will gonna give you up
I will gonna let you down
I am gonna make you cry
And hurt you. – Dashuria tallava

I. Në ditët e sotme, lagjja «Tirana e Re» mund të krenohet me fare pak gjëra. Por ama faktin se njëherë e një kohë kjo ka qenë lagjja ku ka banuar vajza e bukur me emrin Marsida*, këtë nuk e mohon askush! Vajzës në fjalë i kanë kënduar me afsh dhe pasion këngëtarët më të mirë të traditës sonë. Madje mes adhuruesve të kësaj muzike vazhdon një debat i ashpër, që nuk është mbyllur akoma: kush i ka kënduar më bukur Marsidës, Sami Kallmi apo Andi Shkoza. Kënga flet për dashurinë me në sfond një plagë të rëndë shoqërore — mungesën e energjisë elektrike. Megjithatë, mungesa e dritave duket se nuk i ka prishur punë romeos në fjalë, përkundrazi! Ai e ka takuar Marsidën poshtë ke shkalla e pallatit pa teklif, pa u parë nga të tjerët. Po ta vini ‘re gjatë interpretimit të tij, Sami Kallmi ia merr disa akordeve «rokoko», të cilat do t’ia kishin zili edhe aktorët e Bollywoodit. Ndërsa versioni i Andi Shkozës ka një tendencë disi më reggaeton, vjen më i freskët dhe më modern. Kënga «Marsida» i dedikohet veçanërisht durrsakëve dhe Shkozetit. Në Youtube, hiti prezantohet si vijon: Kjo këngë për të gjithë ju që e kërkonit dhe nuk e gjenit në versionin origjinal. E pra ja tek është, por me video tjetër. Besoj se do ju pëlqejë.

Një libër për t’u djegur

nga Artan Fuga

Me këtë libër krejt të veçantë, titulluar “Tregu i zeros”, Eljan Tanini vjen për herë të parë përpara lexuesit.

Kisha dëshirë të shkruaja disa fjalë për të jo vetëm për të vlerësuar autorin e ri që ka shkëlqyer në studimet e tija në filozofi dhe sociologji, por edhe forcën me të cilën ai merr në sy realitetin tonë të sotëm moral.

Vështrim krejt origjinal, të cilit nuk i mungon edhe një farë cinizmi.

Ka të drejtë Eljani që, duke u shfaqur si provokator, cinik, gërvishës dhe pa lule hipokrite, e vendos gishtin në plagët tona të korrupsionit, mosrespektimit të vlerave, humbjes së dashurisë për sho-shoqin, një egoizmi që i derdh valët e veta si cunam mbi familjen, institucionet, marrëdhëniet pronësore, shoqërinë.

Liria e fjalës

Të gjithë e dinë

Leonard Cohen

Të gjithë e dinë që zaret janë hedhur me hile.
Të gjithë (për fat) ecin me gishta të kryqëzuar.
Të gjithë e dinë se bijtë më të mirë u shuan.
Të gjithë e dinë që lufta ka mbaruar.
Të gjithë e dinë se ndeshja përfundoi:
I varfri mbetet i varfër, i pasuri shton pasurinë.
Ky është një fakt, të gjithë e dinë.

Rrapo Hekali dhe kryengrija e Mallakastrës e vitit 1847

nga L.Gërveshi

Porta e Lartë vendosi të reformonte shtetin duke shpallur Tanzimatin.Për ti bërë ballë zbatimit te reformave, që godiste interesat e tyre krerët e Shqipërise se Jugut u mblodhën në qershor te vitit 1847 në Mesaplik të Vlorës. Ketu u formua besëlidhja e përfaqësuesve të Shqipërisë së Jugut që u quajt “Lidhja Kombëtare Shqiptare”. Kjo organizatë mori vendime me karakter politike. Nga Lidhja doli Komiteti i kryengritjes me në krye Zenel Gjolekën. Ky komitet caktoi në këtë kuvend drejtimet e kryengritjes dhe frontet e luftimeve. Organizimin e kryengritjes në krahinën e Mallakastrës e mori përsipër Rrapo Hekali.

Gjolekën vunë të parë

të dytë Rrapo Hekalë.

(Unë) Kam lindur shumë herë ( kështu rriten njerëzit )

Linda për herë të parë pranë një kopshti jeshil e të freskët
( oh si lulzonte djersa e parardhësit tim,
diku aty fillova të besoj në pafundësinë e shpirtit )

Po kam lindur & pranë një minareje
që dikush kishte braktisur mu në mes të Tiranës

Dimri në Evropën e bashkuar. Refugjatët shqiptarë

Si zogjtë e qyqes shpërndarë anembanë
Ata që bij të shqipes qenë gjer dje,
Të lodhur nga gjithçka, nga trenat,vizat,
Dhe nga kontrollet q’i gjëmojnë si pré.

Mëngjes

 

E para gjë që pa, ishte ora: 8.45.

Teleburg